Ułatwienia dostępu

HISTORIA CECHU

Historia rzemiosła

Gildie (z niem. „die Gilde” zebranie, stowarzyszenie) pojawiły się wraz z rozwojem miast. O pierwszych organizacjach miejskich zrzeszających przedstawicieli pokrewnych zawodów w tak zwanych „bractwach ” odnajdujemy w XIII – XIV wiecznej literaturze. W Krakowie w 1400 roku działały m.in. bractwa masarzy, nożowników, trzosowników, piekarzy, krawców, siodlarzy, tkaczy, rękawiczników, szewców, pasamoników, garbarzy, kowali, rzeźników, białoskórników oraz kamieniarzy.  Z XIII wiecznych  statutów cechów wrocławskich czytamy o zasadach których stosować się maja igielnicy, druciarze, guzikarze, odlewnicy cyny i różańcarze.

Organizacja cechowa miała za zadanie kontrolować aby poziom usług wykonywanych przez rzemieślników  był jak najwyższy oraz kształcić kolejne pokolenia czeladników. Wyroby zrzeszonych rzemieślników podlegały surowej kontroli władz cechowych. Musiały wyróżniać się lepszą jakością niż wykonywane produkty oferowane przez tzw. partaczy – rękodzielników działających poza korporacją.

Pod  koniec XV wieku ukształtowała się organizacja wewnętrzna cechów. Najważniejsze stanowisko w cechu mógł piastować mistrz, który był również właścicielem zakładu mógł zatrudniać czeladników i kształcić uczniów. Cechy udzielały pożyczek, sprawowały opiekę nad chorymi członkami, wspierały finansowo wdowy i dzieci po zmarłych mistrzach.

XVIII – sto wieczny rozwój przemysłu spowodował spadek wagi cechów i zanik rzemiosła.

Dopiero w wieku XIX powoływano pierwsze związki cechów i stowarzyszeń rzemieślniczych.  W 1933 roku rozporządzeniem Prezydenta Ignacego Mościckiego o izbach rzemieślniczych i ich związku powołany został do życia Związek Izb Rzemieślniczych. Po zakończeniu II wojny światowej, w niesprzyjających warunkach politycznych i gospodarczych, rzemiosło zaczęło powracać odbudowywać zniszczone struktury. W 1956 roku Sejm uchwalił nową ustawę o izbach rzemieślniczych i Związku Izb Rzemieślniczych, dzięki której rzemieślnicy uzyskali prawo do wyłaniania swych władz w wyborach. Pierwsze wybory władz cechów, izb rzemieślniczych oraz ZIR odbyły się w 1957 roku. W wyniku przemian ustrojowych, w 1989 roku uchwalono ustawę o rzemiośle, która zastąpiła ustawę o wykonywaniu i organizacji rzemiosła. Związek uzyskał statut organizacji samorządu zawodowego rzemiosła i związku pracodawców. W myśl nowej ustawy zadaniem Związki było zapewnienie zrzeszonym w nim na zasadach dobrowolności organizacjom pomocy w realizacji zadań statutowych, rozwijanie działalności społeczno–zawodowej oraz reprezentowanie interesów rzemiosła w kraju i za granicą. Wzmocnieniu uległy zadania z zakresu oświaty zawodowej. Związek uzyskał prawo uczestnictwa w realizacji zadań państwa z zakresu oświaty zawodowej i wychowania w celu zapewnienia wykwalifikowanych kadr dla rzemiosła i całej gospodarki oraz uprawnienie do ustalenia – w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej – nie tylko zasad i powoływania komisji egzaminacyjnych, lecz także sposobu przeprowadzania egzaminów, ustalania wzorów dyplomów i świadectw oraz zasad nauki w zakładach rzemieślniczych. Nowym obowiązkiem stało się propagowanie zasad etyki zawodowej
i rzetelnego wykonywania zawodu. W grudniu 1989 roku V Krajowy Zjazd Delegatów Rzemiosła zmienił nazwę Centralnego Związku Rzemiosła na Związek Rzemiosła Polskiego.”

Przewiń na górę